Breloczek z żywicy epoksydowej to mały projekt o naprawdę dużym potencjale. Robi się go szybko, zużywa minimalną ilość materiału, a efekt można spersonalizować na tysiąc sposobów - z imieniem, zatopionym kwiatem, brokatem, zdjęciem czy ulubionym drobiazgiem. To idealny projekt na prezent, świetny sposób na wykorzystanie resztek żywicy z większych prac, a także wdzięczny produkt na sprzedaż, bo breloczki dobrze się sprzedają jako drobne upominki i dodatki. Dodatkowo to doskonały projekt na pierwszy kontakt z żywicą, bo błędy przy tak małym odlewie są tanie i mało bolesne.
W tym poradniku pokażę, jaką żywicę i akcesoria wybrać oraz jak krok po kroku zrobić własny breloczek - od przygotowania po montaż okuć i wykończenie.
Jaka żywica na breloczki
Przy tak drobnych odlewach masz dwie sensowne opcje i warto zrozumieć różnicę między nimi, bo determinuje ona cały sposób pracy.
Żywica UV to jednoskładnikowa żywica utwardzana lampą UV lub słońcem w kilka minut. Nie wymaga mieszania ani odmierzania proporcji, a efekt jest niemal natychmiastowy, co czyni ją bardzo wygodną przy małych, cienkich breloczkach. Jej wadą jest wyższa cena za gram i ograniczenie do cienkich warstw - grubszego breloczka nie utwardzisz nią równomiernie na wylot.
Żywica dwuskładnikowa wymaga zmieszania żywicy z utwardzaczem w dokładnej proporcji i utwardza się kilkanaście do kilkudziesięciu godzin. Jest tańsza w przeliczeniu na ilość i pozwala robić grubsze breloczki, ale wymaga precyzji i cierpliwości. Jeśli planujesz zrobić kilka breloczków naraz albo grubsze wzory, dwuskładnikowa wyjdzie ekonomiczniej i uniwersalniej. Jeśli zależy Ci na szybkim efekcie przy pojedynczych sztukach, zacznij od UV. Więcej o szybkim utwardzaniu i o tym, kiedy naprawdę warto po nie sięgać, przeczytasz w artykule o żywicach szybkoutwardzalnych.
Niezależnie od wyboru, do breloczków warto stosować żywicę z filtrem UV, żeby drobiazg noszony na słońcu i przy kluczach nie zżółkł po kilku miesiącach.
Formy i akcesoria montażowe
Potrzebujesz formy silikonowej w wybranym kształcie - serca, koła, kropli, prostokąta, gwiazdki lub dowolnego innego. Wiele form do breloczków ma już gotowe wgłębienie na otwór montażowy, dzięki czemu nie musisz później wiercić, co znacznie upraszcza pracę i zmniejsza ryzyko pęknięcia odlewu.
Poza formą będziesz potrzebować akcesoriów do montażu: śrubek z oczkiem (tak zwanych szpilek z uszkiem), kółek łączących oraz karabińczyka lub gotowego łańcuszka do kluczy. Śrubki z oczkiem wkręca się w utwardzony breloczek, a kółkiem łączy się je z karabińczykiem. Warto mieć też szczypce jubilerskie, które ułatwiają rozginanie i domykanie kółek. Jak dobrać dobrą formę i na co uważać, opisałem w poradniku o formach silikonowych do żywicy.
Materiały
- Żywica UV lub dwuskładnikowa, najlepiej z filtrem UV
- Lampa UV, jeśli pracujesz na żywicy UV
- Forma silikonowa do breloczków
- Śrubki z oczkiem, kółka montażowe, karabińczyk lub łańcuszek
- Barwniki, brokat, suszone kwiaty i inne elementy do zatopienia
- Rękawiczki, patyczki, wykałaczki, szczypce jubilerskie
- Wiertło ręczne, jeśli forma nie ma gotowego otworu
- Papier ścierny i pasta polerska do wykończenia
Jak zrobić breloczek krok po kroku
- Krok 1 - Przygotuj żywicę. Przy żywicy UV nakładasz ją prosto z butelki. Przy dwuskładnikowej odmierz żywicę i utwardzacz w dokładnej proporcji i zmieszaj powoli, przelewając do drugiego naczynia.
- Krok 2 - Zabarw lub przygotuj elementy. Dodaj barwnik, jeśli chcesz kolorowy breloczek, albo przygotuj elementy do zatopienia. Przy pigmentach zacznij od małej ilości, bo nadmiar zaburza utwardzanie.
- Krok 3 - Wlej pierwszą warstwę. Nalej cienką warstwę żywicy na dno formy, ułóż na niej elementy w wybranej kompozycji, a następnie dolej resztę żywicy, całkowicie je zatapiając.
- Krok 4 - Usuń pęcherzyki. Przy żywicy UV wyciągnij większe bąbelki wykałaczką. Przy dwuskładnikowej delikatnie przejedź opalarką nad powierzchnią.
- Krok 5 - Utwardź. Żywicę UV włóż pod lampę na czas podany przez producenta, zwykle kilka minut. Dwuskładnikową zostaw pod przykryciem na kilkanaście do kilkudziesięciu godzin.
- Krok 6 - Zamontuj okucia. Wyjmij breloczek z formy. Jeśli forma nie miała otworu, wywierć go cienkim wiertłem. Wkręć śrubkę z oczkiem, a następnie za pomocą kółka montażowego połącz breloczek z karabińczykiem lub łańcuszkiem.
Pomysły na to, co ładnie wygląda w miniaturze, znajdziesz w artykule o tym, co zatapiać w żywicy epoksydowej - wiele z tych sugestii świetnie sprawdza się właśnie w breloczkach.
Pomysły na breloczki
- Zatopiony kwiat lub koniczyna - drobny suszony kwiat albo czterolistna koniczyna na szczęście to klasyka, która zawsze się podoba.
- Breloczek z imieniem - drobne literki, folia lub napis zatopiony w przezroczystej żywicy dają w pełni spersonalizowany prezent.
- Efekt galaktyki - ciemne tło z brokatem i odrobiną białego pigmentu tworzy wrażenie kosmosu zamkniętego w małym odlewie.
- Breloczek ze zdjęciem - małe zdjęcie zalane żywicą staje się trwałą, sentymentalną pamiątką.
- Brokat i cekiny - najprostszy sposób na efektowny, błyszczący breloczek bez skomplikowanej techniki.
Wykończenie i trwałość
Jeśli breloczek ma ostre krawędzie lub nadlewki żywicy, wygładź je papierem ściernym na mokro i wypoleruj pastą, żeby odzyskać połysk. Zadbaj szczególnie o brzegi, bo to one będą się ocierać o klucze i inne przedmioty w kieszeni czy torbie. Pełny proces obróbki opisałem w artykule o szlifowaniu i polerowaniu żywicy.
Utwardzona żywica jest twarda i odporna na wodę, więc breloczek spokojnie zniesie codzienne użytkowanie. Ma jednak dwa słabe punkty. Po pierwsze, przy intensywnym kontakcie z kluczami może się z czasem porysować - drobne rysy da się jednak przepolerować. Po drugie, tania żywica bez filtra UV może zżółknąć, dlatego do breloczków warto od początku wybierać żywicę z ochroną UV. Przy odrobinie dbałości breloczek posłuży latami jako trwały i osobisty drobiazg.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Jaka żywica jest najlepsza na breloczki?
Do drobnych, cienkich breloczków najwygodniejsza jest żywica UV - utwardza się w kilka minut pod lampą i nie wymaga mieszania. Przy grubszych wzorach lub większej liczbie sztuk taniej i uniwersalniej wyjdzie żywica dwuskładnikowa. W obu przypadkach warto wybrać żywicę z filtrem UV.
Jak zrobić otwór w breloczku z żywicy?
Najprościej użyć formy z gotowym wgłębieniem na otwór. Jeśli forma go nie ma, po utwardzeniu wywierć otwór cienkim wiertłem, a następnie wkręć śrubkę z oczkiem, do której zamontujesz kółko z karabińczykiem lub łańcuszkiem.
Czy breloczek z żywicy jest trwały?
Tak, utwardzona żywica jest twarda i odporna na wodę. Breloczek może się z czasem porysować od kontaktu z kluczami, ale drobne rysy da się przepolerować. Aby uniknąć żółknięcia, wybieraj żywicę z filtrem UV.
Co można zatopić w breloczku?
Popularne są suszone kwiaty, koniczyna, brokat, drobne literki na imię, folia złota, cekiny czy małe zdjęcia. Elementy roślinne muszą być dobrze wysuszone, żeby nie zbrązowiały pod żywicą.
Dlaczego breloczek z żywicy żółknie?
Żółknięcie wynika z użycia taniej żywicy bez filtra UV i kontaktu ze światłem słonecznym. Do breloczków i biżuterii wybieraj żywicę z ochroną UV, która znacznie spowalnia ten proces.
Ile trwa zrobienie breloczka z żywicy?
Sama praca to kilkanaście minut. Przy żywicy UV breloczek jest gotowy po kilku minutach utwardzania pod lampą, a przy dwuskładnikowej trzeba odczekać kilkanaście do kilkudziesięciu godzin na pełne utwardzenie, zanim zamontujesz okucia.
